درد، گزگز و بیحسی مچ و انگشتان دست
سندرم تونل کارپال شایعترین نوع نوروپاتی فشاری (Entrapment Neuropathy) است که در اثر فشردگی عصب مدین (Median Nerve) در ناحیه مچ دست ایجاد میشود و میتواند باعث درد، بیحسی، گزگز و ضعف حرکتی انگشتان شود. این عارضه که به اختصار به آن CTS گفته میشود در زنان رایج تر است. در کلینیک فیزیوتراپی آرامش سعادتآباد، درمان غیرجراحی سندرم تونل کارپال با رویکردهای علمی و تخصصی انجام میشود. در صورتیکه دچار درد مچ دست شده اید میتوانید برای دریافت مشاوره رایگان فیزیوتراپی با شماره 09212802270 تماس بگیرید.
تونل کارپال چیست؟
عصب مدین در ناحیه مچ دست از یک کانال باریک به نام تونل کارپال عبور میکند.
• سقف تونل: لیگامان عرضی مچ (Transverse Carpal Ligament)
• کف تونل: استخوانهای مچ دست (Carpal Bones)
هر عاملی که باعث کاهش فضای این تونل یا افزایش فشار داخل آن شود، میتواند عصب مدین را تحت فشار قرار دهد و علائم سندرم تونل کارپال را ایجاد کند.
شیوع سندرم تونل کارپال
• بیشترین شیوع: ۳۰ تا ۶۰ سالگی
• در زنان: ۲ تا ۳ برابر بیشتر از مردان
• میزان ابتلا در جامعه: حدود ۱ تا ۱۰ درصد
همچنین افراد چاق، سیگاری و یا تحرک بدنی کمتر شایع تر است. سندرم تونل کارپال در کاربران کامپیوتر، آرایشگرها، نجاران و افرادیکه با دست و انگشتان کار میکنند بیشتر است.
علل ایجاد سندرم تونل کارپال
مهمترین عامل، حرکات تکراری و طولانیمدت مچ و انگشتان است، اما دلایل دیگری نیز وجود دارد:
عوامل ساختاری
• شکستگیها و دررفتگیهای مچ
• استئوفیتها (زائدههای استخوانی)
• کیستها، تومورها
• ضخیم شدن سینوویوم
• آرتروز مچ دست
عوامل متابولیک و سیستمیک
• دیابت و مصرف مزمن الکل
• بارداری
• اختلالات تیروئید
(این عوامل با ایجاد ادم یا آسیب به بافت عصبی، فشار روی عصب مدین را افزایش میدهند)
عوامل شغلی و عملکردی
• حرکات تکراری مچ و انگشتان
• لرزش مداوم (مانند کار با دریل و ابزارهای ارتعاشی)
• استفاده نادرست از کیبورد، موس و گوشی هوشمند
علایم بالینی سندرم تونل کارپال
علائم معمولاً شبها تشدید میشوند و شامل موارد زیر هستند:
• درد، گزگز و بیحسی در انگشت شست، اشاره و میانی
• بیدار شدن مکرر از خواب و کاهش علائم با تکان دادن دست
• ضعف در حرکات ظریف (مثل نوشتن یا سوزندوزی)
• کاهش قدرت گرفتن اشیاء
• تحلیل رفتن عضلات ناحیه تنار (پایه انگشت شست) در مراحل پیشرفته
درمان سندرم تونل کارپال
درمان بر اساس شدت درگیری عصب مدین به سه مرحله تقسیم میشود:
مرحله A: مرحله اولیه یا حاد
(۳ تا ۴ ماه اول – بهترین زمان درمان غیرجراحی)
روشهای مؤثر درمانی:
1. استفاده از آتل مخصوص مچ دست
2. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (در صورت تجویز پزشک)
3. فیزیوتراپی تخصصی سندرم تونل کارپال
در فیزیوتراپی آرامش سعادتآباد از روشهای زیر برای درمان CTS استفاده میشود:
• Carpal Mobilization
• Nerve Mobilization
• لیزر پرتوان
• الکتروتراپی
• تمریندرمانی هدفمند
• درای نیدلینگ تخصصی
4. ارگونومی و اصلاح شرایط محیط کار
این اقدامات در بیش از ۵۰٪ بیماران موجب کاهش قابل توجه علائم میشود.
مرحله B: مرحله میانی
در این مرحله:
• کرختی مداومتر میشود
• هنوز آسیب عصب برگشتپذیر است
فیزیوتراپی منظم نقش کلیدی در جلوگیری از پیشرفت بیماری دارد.
در صورت عدم پاسخ به درمان، بیمار ممکن است کاندید جراحی شود.
مرحله C: مرحله نهایی یا شدید
• علائم طولانیمدت و شدید
• آسیب دائمی عصب مدین
• ضعف ماندگار عضلات تنار حتی پس از رفع فشار
در این مرحله، احتمال برگشت کامل عملکرد کاهش مییابد. این دسته بیمارانی هستند که فیزیوتراپی به موقع دریافت نکردند یا درمان فیزیوتراپی آنها موفقیت آمیز نبوده است. معمولا راه درمان اصلی این دسته جراحی است.
جراحی سندرم تونل کارپال
در صورتی که درمانهای غیرجراحی مؤثر نباشند، جراحی برای افزایش فضای تونل کارپال انجام میشود تا فشار وارده به عصب مدین کاهش یابد.
فیزیوتراپی بعد از جراحی
فیزیوتراپی پس از جراحی ضروری است و شامل:
• شروع زودهنگام تمرینات ملایم
• درمانهای دستی برای جلوگیری از چسبندگی
• اولتراسوند و تکنیکهای بافت نرم
این اقدامات از بازگشت علائم جلوگیری میکنند. در بسیاری از موارد در صورتیکه فیزیوتراپی پس ار جراحی به درستی انجام نشود احتمال چسبندگی و شروع مجدد گزگز یا محدودیت حرکتی وجود دارد.
سندرم تونل کارپال بسته به شدت درگیری عصب شامل ۳ مرحلهٔ اولیه، متوسط و نهایی است.
سوالات پرتکرار درباره سندرم تونل کارپال
آیا سندرم تونل کارپال دائمی است؟
خیر. در صورت تشخیص و درمان به موقع، معمولاً آسیب دائمی به عصب مدین باقی نمیماند.
آیا این مشکل در پا هم ایجاد میشود؟
بله، ولی نادر است.
فشردگی عصب در تونل تارسال باعث سندرم تونل تارسال میشود که شیوع آن بسیار کمتر از تونل کارپال است.
کلینیک فیزیوتراپی آرامش سعادتآباد
مشاوره واتساپی: 09354462653
پاسخ سریع به سؤال اصلی مقاله
سندرم تونل کارپال به دلیل فشار بر عصب مدین در مچ دست ایجاد میشود و با درد، گزگز و بیحسی انگشتان همراه است. فیزیوتراپی، آتل مچ و اصلاح فعالیتهای روزمره در مراحل اولیه مؤثر هستند و جراحی برای موارد شدید استفاده میشود.
خلاصه علمی مقاله برای درک سریع
سندرم تونل کارپال شایعترین نوروپاتی فشاری است که به علت فشردگی عصب مدین در مچ دست ایجاد میشود و با درد، گزگز، بیحسی و ضعف انگشتان همراه است. این بیماری در زنان، افراد میانسال و مشاغل با حرکات تکراری شایعتر است. درمانهای غیرجراحی شامل آتل، اصلاح ارگونومی و فیزیوتراپی تخصصی در مراحل اولیه و میانی بسیار مؤثر هستند. در موارد شدید، جراحی و فیزیوتراپی پس از آن توصیه میشود.
Evidence-Based Summary
Carpal Tunnel Syndrome is the most common entrapment neuropathy caused by compression of the median nerve at the wrist. It leads to pain, numbness, tingling, and hand weakness, especially at night. Women and individuals with repetitive hand activities are at higher risk. Early-stage treatment includes splinting, ergonomic correction, and specialized physiotherapy. Severe cases may require surgical decompression followed by rehabilitation.
Clinical Takeaways
Carpal Tunnel Syndrome results from increased pressure within the carpal tunnel, compressing the median nerve. Symptoms worsen at night and affect thumb, index, and middle fingers. Evidence-based physiotherapy, nerve mobilization, laser therapy, and ergonomic correction are effective in mild to moderate stages. Delayed treatment can cause permanent nerve damage.
