میتونم بگم سختترین دوره پس از
جراحی شانه 4 هفته اولش بود. دوره ای که نیاز به حداکثر حمایت، ممنوعیت حرکت، بیخوابی شبانه بخاطر راحت نبودن تو وضعیت های خاص و... . در ادامه مطالب قبلی درباره جراحی مفصل شانه خودم تو این مطلب میخوام درباره مراقبت های هفته 2-4 بعد از جراحی مفصل شانه بنویسم. امیدوارم این تجربیات شخصی بتونه به افرادی با شرایط مشابه من کمک کنه. دقیق تر اگه بخوام بگم جراحی من بخاطر شکستگی توبروزیته بزرگ استخوان بازو و پارگی تاندون روتاتور کاف بود. نگران دوره بعد از جراحی مفصل شانه نباشید،
کلینیک فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد همراه شماست. برای
مشاوره رایگان فیزیوتراپی میتونید با شماره 09212802270 تماس بگیرید.
هفته دوم تا چهارم بعد از جراحی شانه
این دوره بعد از جراحی توبروزیته بزرگ هومروس و
ترمیم تاندون روتاتور کاف، مرحلهای حیاتی برای
پیشگیری از چسبندگی، حفظ تغذیه مفصلی و آغاز کنترلشدهی حرکتها است.
در این بازه، هنوز فاز ترمیم اولیه در تاندون و استخوان جریان دارد، بنابراین هرگونه حرکت یا بارگذاری نادرست میتونه سبب
پارگی مجدد یا جابهجایی قطعه استخوانی بشه. ما در دوره ای هستیم که همچنان به مراقبت زیادی نیاز داره. بر اساس اظلاعاتی که در مقاله قبل درباره
میزان استحکام استخوان و تاندون در این بازه زمانی گفتم باید حفاظت کافی از بافت صدمه دیده انجام بشه.
اهداف اصلی در هفته ۲ تا ۴ پس از جراحی
1. کاهش درد و التهاب بدون اختلال در روند ترمیم
2. حفظ دامنه حرکتی مفاصل دست، آرنج و مچ
3. پیشگیری از چسبندگی در شانه و کپسول مفصل
4. بهبود گردش خون و تخلیه لنفاوی
5. آمادهسازی بیمار برای ورود به فاز حرکتی در هفته ۵ به بعد
ممکنه همچنان مقداری درد شانه داشته باشید معمولا پزشک جراح داروهای مسکن و ضد التهابی رو برای برطرف کردن این مشکل تجویز میکنه، خوشبختانه در طی این دوره من درد خاصی در مفصلم نداشتم. به غیر از شانه که نباید حرکت داده بشه میتونیم حرکت مفاصل دیگه دست رو انجام بدیم تا از ضعف عضلات دیگه دست جلوگیری کنیم. این حرکات کمک میکنند گردش خون تا حدی بهتر بشه که خودش برای بهبود روند ترمیم کمک کننده است.
فیزیولوژی ترمیم در این مرحله
در این بازه زمانی، فیبروبلاستها در محل ترمیم تاندون فعالاند و کلاژن نوع III شروع به تشکیل میکند.
استخوان نیز وارد فاز Callus Formation میشود.
بنابراین تمرکز درمان باید بر روی تحریک ملایم متابولیسم بافتی و حرکات غیرفعال ایمن باشد.
فیزیوتراپی در هفته دوم تا چهارم پس از جراحی شانه
بعد از اتمام جراحی و سپری شدن روزهای اولیه میتونم بگم اصلی ترین و شاید تنهاترین کاری که برای تسریع روند ترمیم تونستم انجام بدم فیزیوتراپی بود. تو این مرحله فیزیوتراپی هدفمند میتونه کمک کنه تا به اهداف درمانی مون برسیم. برای رسیدن به این اهداف میشه از موارد زیر استفاده کرد: الکتروتراپی: به معنی استفاده از جریان با شدت جریان پایین برای کاهش درد و اسپاسم عضلانی که موجب کاهش درد و التهاب میشه
لیزرتراپی: استفاده از دوز مناسب لیزر روی محل ترمیم برای تحریک فیبروبلاستها موثر است و موجب تسریع ترمیم تاندون شانه میشه
تکارتراپی (TECAR): استفاده از امواج رادیوفرکانس برای افزایش خونرسانی بدون انقباض مناسب بوده و همچنین موجب افزایش تغذیه بافتی میشود.
ماساژ لنفاتیک یا تخلیه ادم: حرکات بسیار نرم در اطراف بازو و ساعد موجب کاهش تورم و احساس سنگینی میشه
حرکات پسیو در دامنه ایمن حرکات آونگی یا پاندولی و فلکشن پسیو تا ۹۰ درجه برای جلوگیری از چسبندگی مفصل مفید است. در این مورد حتما باید حرکات بر اساس پزشک جراح تعیین شود تا به ناحیه جراحی فشار بیش از حد وارد نشود.
تمرینات اکتیو برای آرنج و مچ خم و باز کردن کامل آرنج و مچ دست همونطور که قبللا گفتم موجب حفظ عملکرد اندام میشه
انقباض ایزومتریک عضلات ساپورتکننده شانه انقباض ایزومتریک خفیف دلتوئید و اسکاپولار در حفظ تونوس عضلانی بدون کشش روی تاندون شانه ضرورت داره.
موارد ممنوعیت تا پایان هفته چهارم بعد از جراحی
هرگونه حرکت فعال در مفصل شانه
بالا آوردن بازو با کمک دست مقابل
ماساژ مستقیم روی اسکار یا محل جراحی
استفاده از گرمای موضعی (در ۳ هفته اول پس از جراحی)
مراقبتهای خانگی بعد از جراحی شانه
توصیه دلیل علمی
استفاده از اسلینگ بهصورت مداوم (غیر از زمان تمرینات پسیو یا حمام) برای جلوگیری از کشش غیرمجاز روی ترمیم ضرورت داره.
خوابیدن روی پهلوی سالم یا طاقباز با بالشت زیر بازوی جراحیشده موجب کاهش فشار روی تاندون شانه میشه
انجام ۳–۴ بار تمرین پسیو در روز به مدت ۱۰–۱۵ دقیقه برای حفظ لغزندگی مفصل مهم است
توضیه میکنم مصرف آب کافی و پروتئین بالا (ماهی، تخممرغ، ژلاتین) رو برای تأمین آمینواسیدهای لازم برای کلاژنسازی جدی بگیرید
همچنین برای پیشرفت مصرف مکملهای کلسیم (۵۰۰–۱۰۰۰mg)، منیزیم (۲۵۰mg)، ویتامین D3 (1000–2000 IU) و زینک (۱۰–۱۵mg) طبق تجویز پزشک جراح مصرف کنید
هشدارهای مهم هفته دوم تا چهارم پس از جراحی تاندون شانه
• احساس درد تیز، صدای تق یا افزایش تورم در محل شانه باید فوراً به جراح گزارش شود.
• هرگونه افزایش ناگهانی دامنه حرکتی در این مرحله میتواند موجب پارگی مجدد تاندون شود.
• در صورت مشاهده بیحسی یا گزگز انگشتان، ممکن است ناشی از فشار اسلینگ یا تورم باشد و باید اصلاح گردد.
جمعبندی
در هفته دوم تا چهارم پس از جراحی توبروزیته بزرگ و ترمیم روتاتورکاف، بیمار در مرحلهای قرار داره که حرکت باید آغاز شود، اما بهشدت کنترلشده.
تمرکز فیزیوتراپیست بر ایجاد تعادل بین محافظت از ترمیم و پیشگیری از خشکی مفصل است.
پیروی دقیق از این پروتکل باعث میشود که بیمار از هفته پنجم بهبعد بدون درد و با دامنه حرکتی قابل قبول وارد فاز بعدی بازتوانی شود.
فیزیوتراپی بعد از جراحی شانه – مراقبت بعد از ترمیم تاندون روتاتور کاف – توانبخشی توبروزیته بزرگ هومروس – بازتوانی شانه بعد از عمل – تمرینات پسیو شانه بعد از جراحی – فاز دوم فیزیوتراپی شانه
