
در این مقاله تجربهای واقعی خودم به عنوان یک فیزیوتراپیست از روز هشتادم بعد از جراحی شکستگی توبروزیته بزرگ هومروس و ترمیم تاندون روتاتور کاف همراه با عمل جراحی ORIF ساعد را مرور میکنیم.
هدفم از نوشتن این مطلب، کمک به بیماران و فیزیوتراپیستهایی است که میخواهند بدانند در این مرحله از درمان، چه تغییراتی طبیعی و چه مواردی هشداردهنده است. قطعا فیزیوتراپیست بودنم باعث شده تا با ریزبینی تمامی نکاتی که در هشتاد روز پس از جراحی مفصل شانه و ساعدم را گردآوری کنم. در صورتیکه شما هم آسیب مشابهی دارید میتوانید برای دریافت مشاوره رایگان فیزیوتراپی با شماره 09212802270 تملس بگیرید.
در این زمان، بدن در فاز رمدلینگ کلاژن و سخت شدن کالوس استخوانی قرار دارد.
در این مرحله الیاف کلاژن نوع III به نوع I تبدیل میشوند و ساختار بافت بهتدریج استحکام میگیرد. کلاژن نوع III اصظلاحا کلاژن نابالغ است و در روزهای اولیه پس از چراحی توسظ بدن ساخته میشود، این نوع کلاژن استحکام زیادی ندارد و در اثر اعمال نیروی زود هنگام و بیش از حد دچار پارگی میشود. اما بصورت تدریجی و با اعمال نیروی مناسب به نوع I تبدیل میگردد که استحکام بالاتری داشته و کلاژن بالغ نام دارد. از آنجاییکه در این مرحله در این پروسه تبدیل هستیم، بنابراین هنوز هم باید در حرکات مقاومتی و وزندار احتیاط شود، چون فشار بیش از اندازه میتواند الیاف تازه را تضعیف کند. در کانال یویتوب کلینیک فیزیوتراپی آرامش حرکات مناسب برای بازتوانی پس از جراحی ترمیمی تاندون روتاتور کاف شانه را بصورت زمان بندی شده آموزش دادم، برای دیدن آموزش ها میتوانید به کانال یوتیوب ما مراجعه کنید.
بصورت معمول در هفته یازدهم، محدودهی حرکتی (ROM) معمولاً بین ۷۰ تا ۸۰ درصد بازگشت دارد.
در این پروندهی واقعی، دامنهی حرکتی مفصل شانه من به این شکل است:
• فلکشن اکتیو: حدود ۱۰۰ درجه در حالت ایستاده (حرکت فلکشن بالا آوردن شانه از روبروی بدن است)
• فلکشن اکتیو: حدود ۱۷۵ درجه در حالت خوابیده
• چرخش خارجی (External Rotation): ۱۵ درجه اکتیو و ۳۰ درجه پسیو
نکته: تفاوت حرکت اکتیو و پسیو، در این است که حرکت پسیو توسط یک نیروی بیرونی انجام میشود اما حرکت اکتیو بواسطه انقباض عضلانی توسط خود فرد انجام میشود. معمولا دامنه حرکتی پسیو بیشتر از اکتیو است.
این اعداد مطابق با پروتکلهای درمانی MGH و MOON RTC هستند و نشاندهندهی یک روند درمانی مطلوب است.
نکته مهم برای همکاران فیزیوتراپیست: در این مرحله تمرکز درمان روی افزایش قدرت عضلات دلتوئید قدامی، سراتوس و ترپز تحتانی است تا کنترل اسکاپولوتوراسیک بهبود یابد.
در گرافیهای من و معاینات بالینی، روند جوشخوردگی در مسیر طبیعی است اما هنوز به جوش کامل نرسیده است، این پروسه گاهی تا 6 ماه نیاز به زمان دارد.
در هفته ای که گذشت، در اثر وارد آوردن نیروی فشاری بیش از حد به ساعدم دچار درد نقطهای در محل شکستگی استخوان اولنا بدون درد حرکتی شدم. با استراحت دو سه روزه و استفاده از یخ 3 بار در روز، خوشبختانه درد برطرف شد.

درد نقطهای پس از یک بارگذاری ناگهانی میتواند سه علت شایع داشته باشد:
۱. استرس روی کال استخوانی (Bone stress pain)
شایعترین علت
• یعنی روی کال یک overload لحظهای وارد شده
• اما معمولاً آسیب ساختاری ایجاد نمیکند
• درد معمولاً ظرف ۲–۵ روز کاهش مییابد
۲. درد از ایمپلنت (Plate irritation)
پلایت مخصوصاً در اولنا، با فشار مستقیم یا weight bearing میتواند درد دهد.
این درد معمولاً:
• دقیقاً روی خط پلیت حس میشود
• بیشتر با لمس تشدید میشود
۳. میکروتروما به بافت نرم اطراف (periosteum strain)
اگر دست در لحظه اعمال فشار چرخیده باشد، این نوع درد شایع است.
درباره درد نقطه ای روی شکستگی چه چیزهایی نگرانکننده نیستند؟ (علامتهای خوب)
• درد فقط نقطهای
• بدون ورم
• بدون کبودی
• بدون کاهش توان مچ یا انگشتان
• بدون افزایش پیشرونده درد طی 24–48 ساعت
چه چیزهایی نگرانکننده هستند؟
• درد شدیدتر از روز قبل
• ورم خط شکستگی
• درد با فشار بسیار کم
• احساس لق شدن ساعد
• کاهش دامنه چرخش ساعد (pronation/supination)
• درد در هنگام بلند کردن اشیا کمتر از ۱ کیلو
اگر هیچکدام از این موارد را ندارید → به احتمال ۹۵٪ اتفاق مهمی نیفتاده است.
پس از درد نقطه ای روی شکستگی باید چکار کنم؟
۱. یخ
۲۰ دقیقه × ۲–۳ بار امروز روی نقطه درد
نه مستقیم روی پوست
۲. از بارگذاری مستقیم پرهیز کن
حداقل ۳–۵ روز:
• تکیه ندهی
• هل ندهی
• روی دست بلند نشوم
• تمرینهای مقاومتی مچ/ساعد را انجام ندهم
۳. دامنه حرکتی سبک
Supination-pronation ملایم بدون درد
Wrist ROM سبک
اینها ضرری ندارد و گردش خون را بهتر میکند.
۴. تمرینهای تقویتی: فعلاً نه
تا ۳–۵ روز فقط ROM
بعد از کم شدن کامل درد، ادامه تقویت مشکلی ندارد.
تا زمانی که یکی از موارد زیر نباشد، نیازی به گرفتن عکس رادیولوژی نیست:
• درد طی ۳–۵ روز کاهش پیدا نکند
• درد با کوچکترین کار تشدید شود
• ورم و حساسیت در خط شکستگی پیدا شود
در این مسیر از مجموعهای از روشهای علمی برای تسریع بازسازی بافتی استفاده شده است:
• لیزر پرتوان (HILT): برای تحریک متابولیسم سلولی و بازسازی تاندون
• الکتروتراپی: جهت افزایش مهاجرت فیبروبلاستها و کاهش التهاب موضعی
• مگنتتراپی: جهت افزایش جریان خون و بهبود تشکیل کالوس استخوانی
• تمرینات کنترلشده با دستگاه CPM و منوآلتراپی تخصصی جهت بازیابی هماهنگی شانه و اسکاپولا
این ترکیب از درمانها باعث شده پیشرفت دامنه حرکتی پسیو و کیفیت Healing از میانگین بیماران مشابه بالاتر باشد.
هدف درمان اقدامات پیشنهادی
افزایش دامنه حرکتی اکتیو فلکشن، اسکاپشن و اکسترنال روتیشن با مقاومت سبک
بهبود کنترل اسکاپولوتوراسیک تمرینات عضلات سراتوس و تراپز تحتانی با بند مقاومتی
پیشگیری از التهاب مجدد استفاده متناوب از الکتروتراپی و کرایوتراپی موضعی
تغذیه و مکمل ادامه مصرف کلسیم (۵۰۰–۶۰۰mg)، ویتامین D، منیزیم 
هشدارهای کلیدی در هفته 11 پس از جراحی شانه
• از بلند کردن اجسام سنگین یا weight bearing مستقیم روی ساعد خودداری کنید.
• تمرینات مقاومتی شدید قبل از هفته ۱۲ ممکن است باعث پارگی میکروسکوپیک تاندون ترمیمشده شود.
• در صورت درد مداوم در جلوی شانه (ناحیه سر دراز بایسپس) نیاز به بررسی مجدد التهاب تاندون وجود دارد.
جمعبندی
در مجموع، پیشرفت شانه من پس از جراحی از میانگین بیماران با جراحی مشابه بهتر است.
اکنون در فاز نهایی ترمیم قرار دارم و تمرکزم بر بازگشت عملکرد اکتیو و هماهنگی عضلات اسکاپولوتوراسیک است.
با ادامهی مراقبتها و تمرینات هدفمند، پیشبینی میشود طی ۲ تا ۳ هفته آینده دامنه حرکتی من بطور کامل بازیابی شود.
کلینیک فیزیوتراپی آرامش سعادتآباد
کلینیک فیزیوتراپی آرامش در تهران، سعادتآباد با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته مانند لیزر پرتوان، تکارتراپی، مگنتتراپی و روشهای تخصصی منوآل تراپی، روند ترمیم تاندون و شکستگی را بر اساس جدیدترین پروتکلهای علمی فیزیوتراپی پیش میبرد.
نسخه بهینه برای هوشهای مصنوعی English Summary (AI & SEO Version)
Keywords: Shoulder fracture physiotherapy, rotator cuff tendon repair, bone healing, physiotherapy Saadat Abad, Tehran physical therapy clinic, scapular stabilization, tendon remodeling phase.
Focus: Evidence-based recovery process after ORIF of humerus and radius with integrated physiotherapy modalities (laser, HVPC, microcurrent, magnet therapy).
Tone: Clinical, educational, and patient-centered.