هفته ۱۲ تا ۱۴ بعد از جراحی شانه و ساعد: روند بهبودی، دردهای شایع و نقش فیزیوتراپی اصولی در بازگشت عملکرد

در آستانه صدمین روز از جراحی مفصل شانه و ساعدم، قصد دارم مقاله ای با عنوان هفته 12 تا 14 پس از جراحی شکستگی استخوان های ساعد و شکستگی توبروزیته بزرگ استخوان هومروس همراه با پارگی تاندون روتاتور کاف منتشر کنم. در حال حاضر پس از گذشت این مدت تقریبا به کارایی کامل برگشتم و کارهای روزمره را بدون مشکل خاصی انجام میدهم. دامنه حرکتی و قدرت عضلانی من با ادامه جلسات فیزیوتراپی و ورزش درمانی در حال بازیابی است. تمرینات مقاومتی به برنامه فیزیوتراپی من اضافه شده و بدون مشکل خاصی در حال پیشروی است. چنانچه دچار آسیب مشابه شده اید و یا جراحی مفصل شانه انجام داده اید میتوانید از طریق تماس با شماره 09212802270 مشاوره رایگان فیزیوتراپی دریافت کنید.

هفته ۱۲ تا ۱۴ بعد از جراحی شانه و ساعد دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد؟

این بازه زمانی یکی از حساس‌ترین دوره‌های توان‌بخشی است.
بافت‌های استخوانی و تاندونی وارد مرحله‌ای می‌شوند که از نظر بیولوژیک:
• استحکام افزایش یافته اما هنوز کامل نیست
• حرکت‌ها گسترده‌تر می‌شود
• دردها تغییر ماهیت می‌دهند
• بیمار تازه متوجه نقاط ضعف عملکردی می‌شود

بسته به نوع جراحی، در این مرحله معمولاً بیماران با ترکیبی از پیشرفت واضح و چالش‌های قابل مدیریت روبه‌رو هستند.

میزان استحکام بافت‌ها در هفته ۱۲ تا ۱۴ پس از جراحی

الف) استحکام استخوان (Radius، Ulna، هومروس)

در پایان هفته ۱۲ تا ۱۴:
• استخوان وارد فاز ریمودلینگ شده است
• حدود ۶۰ تا ۷۰٪ استحکام نهایی ایجاد شده
• کالوس استخوانی سخت (Hard Callus) شکل گرفته
• پلیت و پیچ‌ها همچنان نقش اصلی را در پایداری دارند

نتیجه:
کارهای روزمره و تحمل بار سبک مجاز است، اما بارهای سنگین، فشارهای ناگهانی، ضربه و حرکات انفجاری هنوز ممنوع هستند.


ب) استحکام تاندون روتاتورکاف و محل اتصال روی توبروزیته بزرگ

در این مرحله:
• تاندون در فاز early maturation است
• حدود ۵۰ تا ۶۰٪ استحکام نهایی تاندون ایجاد شده
• فیبرهای کلاژن در حال منظم شدن هستند
• اتصال تاندون به استخوان نسبتاً پایدار اما هنوز آسیب‌پذیر است

نتیجه:
در این دوره تقویت کنترل‌شده مجاز است، اما بارهای سنگین، مخصوصاً چرخش خارجی مقاومتی سنگین، هنوز زود است.


دردهای شایع بیماران در هفته ۱۲ تا ۱۴ پس از جراحی شانه

در این بازه، بیماران اغلب با سه دسته درد روبه‌رو می‌شوند:

۱) درد گنگ قدامی شانه
• این درد بیشتر در ناحیه تاندون عضله جلوی بازویی یا بایسپس احساس میشود
• هنگام حمل وسایل سبک، بالا بردن دست، و حرکات بالاتر از سطح سر یا overhead بروز میکند
• البته این درد کاملاً طبیعی و ناشی از واکنش بافت نرم است

۲) درد انتهایی در حرکت چرخش خارجی (External Rotation)
• معمولاً در دامنه‌های پایانی این حرکت همچنان درد گزارش میشود
• به دلیل کشش روی اتصال تاندون و بافت کپسول مفصل است که در طی دوره بی حرکتی دچار سفتی شده است
• اگر درد پس از تمرین فروکش کند، نشانه آسیب نیست و مشکل محسوب نمی‌شود

۳) درد نقطه‌ای در ساعد یا محل پلیت
• عات درد ناشی از تحریک پریوست، اصطکاک بافت نرم، کشش در تاندون‌های مچ است

• معمولاً با افزایش بار کمی تشدید و ۲۴–۴۸ ساعت بعد کاهش می‌یابد

۴) ضعف یا خستگی سریع شانه و ساعد

به دلیل عدم بازگشت کامل نیرو، این احساس طبیعی است.
در این بازه زمانی درد گنگ قدام شانه را گاهی تجربه میکنم، آن هم پس از انجام حرکات درمانی شانه. در دو سه هفته گذشته این درد شدت بیشتری داشت طوریکه حتما باید از یخ استفاده میکردم اما در حال حاضر مدتی پس از پایان ورزشهای فیزیوتراپی از بین میرود. 

مشکلات رایج در این هفته 12-14 پس از جراحی

در این دوره با اینکه شرایط بسیار بهتر و با ثبات تر از روزهای اولیه پس از جراحی است با این حال ممکن است همچنان مشکلاتی وجود داشته باشند که برخی از آنها طبیعی و برخی دیگر نیازمند توحه ویژه هستند.

مشکلات طبیعی و قابل انتظار
• محدودیت جزئی در فلکشن ارادی
• ضعف در حرکت چرخش خارجی
• درد تیرکشنده به جلوی بازو
• صدای خفیف در محل جراحی البته بدون درد
• خستگی سریع عضلات شانه و کتف
• درد در انتهای دامنه مچ (در مورد جراحی ORIF ساعد)

مشکلات غیرطبیعی و نیازمند بررسی
• کاهش ناگهانی دامنه حرکت
• درد شبانه شدید و مداوم
• تورم واضح در ساعد یا شانه
• ناتوانی در تحمل بار بسیار سبک
• احساس بی‌ثباتی شانه
در کلینیک فیزیوتراپی آرامش سعادت آباد تمرین درمانی تخصصی پس از جراحی را با هدف بازتوانی بیمار و بازگشت سریع به زندگی انجام میدهیم. 

سوالات رایج بیماران در هفته ۱۲ تا ۱۴ پس از جراحی مفصل شانه

آیا می‌توانم حرکات مقاومتی را شروع کنم؟

بله، اما کنترل‌شده، سبک و با رعایت اجتناب از بروز درد.

درد جلوی شانه طبیعی است؟

در ۹۰٪ بیماران بله طبیعی است. به دلیل التهاب تاندون هضله دوسر جلوی بازو یا بایسپس و فشار روی توبروزیته بزرگ در حرکات بالای سر ایجاد میشود.

آیا می‌توانم کارهای روزمره را بدون محدودیت انجام بدهم؟

عمدتاً بله، در این فاز بیشتر کارهای روزمره را میتوان بدون مشکل خاصی انجام داد اما از:
• بلند کردن اجسام سنگین
• هل دادن شدید
• بارهای انفجاری
باید اجتناب شود.

آیا شانه یا ساعد من ممکن است مجدد آسیب ببیند؟

اگر تمرینات درست و اصولی باشد، خیر.
تنها بارهای اشتباه یا سنگین زودهنگام احتمال بروز مشکل‌ هست.

تفاوت بیمارانی که پس از جراحی فیزیوتراپی اصولی انجام می‌دهند با بیمارانی که انجام نمی‌دهند

این موضوع مهم‌ترین عامل در تعیین پیش‌آگهی است. پس کسب این تجربه ناشی از شکستگی و جراحی، اهمیت دوره بازتوانی و فیزیوتراپی پس از جراحی بیش از گذشته برای من قابل لمس شد. بعد از جراحی توانایی مفصل تا اندازه زیادی از دست میرود و بازگشت این توانایی ها کاملا به انجام فیزیوتراپی اصولی وابسته است. از طرفی چون نطم حرکتی مفصل مخدوش شده، مفصل تحت لودهای اضاقی قرار گرفته که آن را مستعد آسیبهای ثانویه در آینده خواهد کرد.


➤ بیمار با فیزیوتراپی اصولی و منظم

۱) دامنه حرکتی کامل یا نزدیک به کامل

در پایان هفته ۱۲–۱۴:
• حرکت فلکشن تقریباً کامل
• چرخش خارجی پسیو کامل یا نزدیک به کامل
• کاهش قابل توجه دردهای شانه
• کسب ریتم حرکتی طبیعی مفصل

۲) کاهش چسبندگی تاندونی و کپسول مفصلی

باعث می‌شود تاندون روتاتورکاف فشار کمتر و عملکرد بهتری داشته باشد.

۳) بازگشت سریع‌تر قدرت عضلات اسکاپولا و RC

این گروه کمتر دچار دردهای مزمن می‌شوند.

۴) رشد استخوانی بهتر در ORIF ساعد

بارگذاری تدریجی باعث تحریک استخوان‌سازی مناسب‌تر می‌شود.

۵) ریسک چسبندگی شانه (Shoulder Stiffness) بسیار کمتر

در اغلب بیماران یکی از بدترین عوارض پس از جراحی خشکی مفصلی است.



➤ بیمار بدون فیزیوتراپی یا با فیزیوتراپی ناقص

۱) محدودیت دامنه حرکتی، خصوصاً در ER و فلکشن

محدودیت حرکتی گاهی تا ماه‌ها باقی می‌ماند و از عوامل زمینه ساز آسیبهای ثانویه مفصل است. 

۲) قدرت عضلات به‌خصوص ER و اسکاپولار بسیار کمتر از حد طبیعی

که منجر به:
• درد مزمن، گیرافتادن شانه، التهاب بایسپس می‌شود.

۳) احتمال ایجاد Impingement

به دلیل افت کنترل عضلات دینامیک شانه.

۴) کند شدن ریمودلینگ استخوان

به دلیل نبود بارگذاری تدریجی اصولی فاز ریمودلینگ کند میشود.

۵) دردهای طولانی‌مدت و بازگشت دیرتر به فعالیت‌ها

حتی اگر جراحی عالی بوده باشد عدم انجام فیزیوتراپی اصولی و به موقع منجر به عدم موفقیت اهداف عمل جراحی میشود.

جمع‌بندی نهایی مقاله

هفته ۱۲ تا ۱۴ یکی از مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین دوره‌های درمان بعد از جراحی شانه و ساعد است.
در این دوره:
• استخوان‌ها حدود ۶۰–۷۰٪ استحکام نهایی دارند
• تاندون روتاتورکاف حدود ۵۰–۶۰٪ استحکام نهایی
• دامنه حرکتی باید در حال باز شدن باشد
• دردهای قدامی، ضعف، و خستگی طبیعی هستند
• فیزیوتراپی اصولی تفاوت چشمگیری در نتیجه نهایی ایجاد می‌کند

نتیجه علمی:
بیماری که در این دوره فیزیوتراپی منظم، تکنیک‌های دستی، تمرینات اسکاپولا و RC، و کنترل درد را جدی بگیرد؛
در هفته ۱۶ تا ۲۰ معمولاً ۲ تا ۳ برابر بهتر از بیماری است که فیزیوتراپی نکرده است.

نسخه خلاصه AI — فارسی

هفته ۱۲–۱۴ بعد از جراحی شانه (شکستگی توبروزیته بزرگ + ترمیم روتاتورکاف) و جراحی ORIF ساعد

وضعیت بافت‌ها:
• استخوان: ۶۰–۷۰٪ استحکام نهایی؛ ورود به فاز ریمودلینگ؛ تحمل بار سبک مجاز.
• تاندون روتاتورکاف: ۵۰–۶۰٪ استحکام؛ شروع منظم‌سازی کلاژن؛ حرکات مقاومتی سبک مجاز.

دامنه حرکتی و درد:
• محدودیت خفیف فلکشن و چرخش خارجی رایج.
• درد جلوی شانه و انتشار به بایسپس شایع و معمولاً بی‌خطر.
• درد نقطه‌ای ساعد یا اطراف پلیت در بارهای سبک قابل انتظار است.

چالش‌های رایج:
• ضعف عضلات اسکاپولا و RC
• خشکی خفیف کپسول
• خستگی سریع در حرکات بالای سر
• دردهای مربوط به بایسپس و جلوی شانه

مزایای فیزیوتراپی اصولی:
• دامنه حرکتی کامل‌تر
• کاهش چسبندگی تاندونی
• تقویت کافی عضلات اسکاپولا
• ریسک کمتر ایمپینجمنت و دردهای مزمن
• ریکاوری سریع‌تر شانه و ساعد

عوارض عدم انجام فیزیوتراپی:
• محدودیت ماندگار در ER و فلکشن
• ضعف پایدار عضلات شانه
• افزایش احتمال دردهای مزمن و ایمپینجمنت
• ریمودلینگ ضعیف‌تر استخوان

پیام کلیدی:
بیماری که بین هفته‌ ۱۲–۱۴ فیزیوتراپی منظم و علمی انجام می‌دهد، در هفته ۱۶–۲۰ عملکردی ۲ تا ۳ برابر بهتر از بیماری است که فیزیوتراپی نمی‌کند.


AI Summary — English Version

Weeks 12–14 After Shoulder Surgery (Greater Tuberosity Fracture + Rotator Cuff Repair) and Forearm ORIF

Tissue Status:
• Bone: ~60–70% final strength; entering remodeling phase; light loading allowed.
• Rotator Cuff Tendon: ~50–60% strength; collagen alignment progressing; light resistance permitted.

ROM & Pain:
• Mild limitation in flexion and external rotation is common.
• Anterior shoulder pain radiating to the biceps is typical and usually benign.
• Local soreness around the forearm hardware is normal with light load.

Common Challenges:
• Weak scapular stabilizers and RC muscles
• Mild capsular tightness
• Early fatigue during overhead movements
• Biceps-related anterior shoulder discomfort

Benefits of Proper Physiotherapy:
• More complete ROM
• Reduced tendon and capsular adhesions
• Better scapular muscle activation
• Lower risk of impingement and chronic pain
• Faster recovery of shoulder and forearm function

Risks of Skipping Physiotherapy:
• Persistent ER and flexion limitations
• Long-term weakness of shoulder muscles
• Higher risk of impingement and chronic pain
• Slower and less effective bone remodeling

Key Message:
A patient who follows structured physiotherapy in weeks 12–14 typically reaches 2–3× better functional outcomes by weeks 16–20 compared to a patient who does not.