پیشگیری و درمان آرتروز نیاز به اطلاعاتی دارد که در صورت رعایت نکات مهم میتوان تا حد زیادی از درد آرتروز بیمار کاست. در مبحث قبلی درباره تعریف آرتروز و علل ایجاد کننده آن بحث کردیم. در این مبحث نکات عملی برای به حداقل رساندن مشکلات ناشی از آرتروز را بررسی میکنیم. باید توجه داشت که با اتخاذ تدابیری میتوان از سرعت پیشرفت این بیماری کاست و کیفیت زندگی بیمار را افزایش داد. در ادامه به معرفی این راهکارها خواهیم پرداخت.
اصلاح روش زندگی، برای درمان آرتروز چه بخوریم، درمان آرتروز در خانه، ورزش برای درمان آرتروز، کم کردن وزن، فیزیوتراپی آرتروز، استفاده از وسایل کمکی، دارو و عمل جراحی را بررسی میکنیم. چنانچه به درد آرتروز گردن و شانه، آرتروز زانو و پا دچار شده اید با مرکز فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد تماس بگیرید. 88681746 و یا در واتساپ 09354462653 مشاوره فیزیوتراپی دریافت کنید.
درمان آرتروز در خانه
بهترین راه درمان آرتروز در خانه اصلاح سبک زندگی است. فعال بودن در طی روز و در عین حال داشتن زمان کافی برای استراحت، نقش بسزایی در کاهش فشار وارده به مفاصل بدن دارد و تا حدود زیادی میتواند موجب تخفیف درد مبتلایان به آرتروز شده و در افراد عادی، ابتلا به آرتروز را به تعویق بیاندازد. برای درمان آرتروز در خانه به این نکات توجه نمایید:
فعالیت های بدنی خود را کاهش دهید و از انجام کارهای سنگین دوری کنید، بدن ما میتواند آسیب ناشی از فشارهای روزمره را بازسازی کند اما گاهی فشارهایی که در طی روز به بدن وارد میشود تا اندازه ای سنگین است که بدن قادر به بازسازی نیست، لذا باید زمانی را به استراحت اختصاص داد تا این بازسازی انجام شود و از آرتروز پیشگیری شود.
تا آنجا که میتوانید از بالا و پایین آمدن از پله دوری کنید
برای نمونه بهتر است کارهای خانه را پشت سرهم انجام ندهید، تقسیم کارهای منزل به چند بخش و پرداختن به آن ها در نوبت های جداگانه میتواند موجب کاهش فشار به بدن شده و از میزان رفت و آمد در محیط خانه کم کند. بدین ترتیب مابین فعالیت ها، زمانی برای استراحت اختصاص می یابد و همانطور که اشاره شد فشارهای وارده به بدن در حین استراحت جبران شده و به آرتروز تبدیل نمیشود.
برای جلوگیری از آرتروز کمر و زانو اگر مدت زمان زیادی را باید در آشپزخانه بگذرانید بهتر است کارهای آشپزخانه را روی یک صندلی و در حالت نشسته انجام دهید. داشتن لیست خرید کمک میکند مراجعاتتان برای خرید کردن کمتر شده و فشار کمتری به کمر و زانو وارد آید.
پیشگیری از آرتروز زانو
استفاده مکرر از پله میتواند در دراز مدت موجب تخریب سطوح مفصلی بخصوص در مفصل زانو و ران شما گردد، بنابراین تا آنجا که میتوانید از بالا و پایین آمدن از پله دوری کنید.
چنانچه به زانو درد مبتلا هستید و مجبور به استفاده از پله هستید بهتر است برای بالا رفتن ابتدا پای سالم را بالا بگذارید و برای پایین آمدن از پله، اول پای دردناک را پایین بیاورید. گرفتن نرده های کنار پلکان موجب کاهش فشار وارده به زانوهایتان میشود. اگر این روش استفاده از پله هم دردناک است بهتر است پله ها را از پهلو بالا و پایین بروید.
طرز صحیح نشستن برای آرتروز
فاصله تا میز کار نباید به قدری زیاد باشد که فرد برای رسیدن به میز مجبور به خم کردن ستون فقرات خود بشود
وضعیت دو زانو و چهار زانو طرز صحیح نشستن برای زانو درد و آرتروز نیست و حتی برای افرادی که زانوهای سالمی دارند توصیه نمیشود، اگر زانو درد دارید به هیچ وجه در این دو وضعیت ننشینید. در این حالت کشکک شما به استخوان زیرین خود به شدت فشرده شده و به مرور زمان زمینه تخریب غضروف مفصلی را فراهم میکند. خم کردن زیاد زانوها در افرادی که زمان زیادی روی صندلی می نشینند مناسب نیست و در این وضعیت باید از میزان خم شدن زانو کم کرد.
اگر مدت زمان نشستن طولانی است باید در فواصلی از صندلی بلند شد تا تغذیه مفصل با مشکل مواجه نشود. طرز صحیح نشستن بر روی صندلی هایی که برای دست ها تکیه گاه دارند موجب کم شدن سنگینی بر روی ستون فقرات میشود و برای کسانی که در این مفاصل خود ناراحتی دارند مناسب است.
در محل کار یا هنگام کار با رایانه، فاصله تا میز کار نباید به قدری زیاد باشد که فرد برای رسیدن به میز مجبور به خم کردن ستون فقرات خود بشود. بهتر است گودی کمر با قرار دادن یک بالش کوچک پر شود تا فشار کمتری به کمرتان وارد آید.
طرز صحیح خوابیدن برای آرتروز
بهترین حالت برای خوابیدن وضعیت طاق باز است
خوابیدن در وضعیت دمر، موجب وارد آمدن فشار زیاد به ستون فقرات شما میشود. پس دمر خوابیدن برای گردن درد و کمر درد نامناسب است. طرز صحیح خوابیدن برای آرتروز طاق باز است، در حالیکه یک بالش سفت زیر زانوهایتان قرار داده اید، در این حالت فشار کمتری به ستون فقرات کمری شما وارد می آید. برای نحوه صحیح خوابیدن به پهلو، باید بین پاها یک بالش قرار دهید تا فرم کمر مناسب تر باشد.
تشک نرم بهتر است یا سفت
بر اساس تجربه ما در مرکز فیزیوتراپی آرامش سعادت آباد جایی که برای استراحت انتخاب میکنید نباید خیلی سفت و یا خیلی نرم باشد. خوابیدن در جای بسیار نرم، موجب میشود بدن در بستر نرم فرو رفته و قوس های مهره ای شما بهم بریزد. بستر سفت نیز باعث وارد آمدن فشار زیاد به مفاصل میشود و توصیه نمی شود، بویژه در سنین بالا بستر سفت شانس ایجاد زخم بستر را افزایش میدهد.
طرز خوابیدن صحیح برای شانه درد
افرادی که عادت دارند هنگام خوابیدن، دست هایشان را بالای سر خود قرار دهند، فشار زیادی را به کتف خود وارد میکنند، ضمن اینکه این وضعیت موجب بهم ریختن قوس های ستون فقرات نیز میشود.
اگر در ستون فقرات خود ناراحتی دارید، به یکباره از بستر بلند نشوید و این کار را به شکل مجزا انجام دهید، یعنی پس از بیدار شدن، اول روی یک پهلو بچرخید، با آرنج زیرین خود تنه را از تخت جدا کنید و سپس با فشاری که به کف دست وارد میکنید کاملا برخیزید، بعد پاهای خود را بچرخانید تا از تخت خارج شوند و با کمی تاخیر و با فشاری که با کف دست به تخت وارد میکنید بایستید.
اکثر بیماران مبتلا به درد کمر، سابقه ای از بلند کردن یک جسم سنگین را به یاد دارند
نکات ضروری کمر درد
نکات توصیه شده توسط فبزیوتراپی آرامش در سعادت آباد درباره کمردرد شامل این موارد است: از بلند کردن اجسام سنگین اجتناب کنید، اکثر بیماران مبتلا به درد کمر، سابقه ای از بلند کردن یک جسم سنگین را به یاد دارند. این عمل باعث وارد آمدن فشار زیاد به ستون فقرات میشود و برای افرادی که کمر درد ندارند نیز نامناسب است. اما در مواقعی که مجبور به بلند کردن جسمی از روی زمین هستید، باید علاوه بر خم کردن کمر، مقداری زانوی خود را نیز خم کنید تا فشار کمتری به هر دو مفصل وارد شود.
برای اینکه باز هم فشار کمتری به بدن وارد شود میتوان ابتدا روی یک صندلی نشست و پس از برداشتن جسم از صندلی بلند شد. برای جابجا کردن وسایل سعی کنید تا حد امکان شی را به بدنتان بچسبانید. هر چه فاصله جسمی که حمل میکنید از بدن بیشتر باشد فشار بیشتری به مفاصل وارد میشود.
هنگام سوار شدن به خودرو ابتدا روی صندلی بنشینید و سپس پاهای خود را به داخل بیاورید، برای خارج شدن از خودرو نیز ابتدا پاها را خارج کنید و سپس به آرامی بیرون بیایید.
کفش مناسب برای آرتروز
توصیه فیزیوتراپی آرامش سعادت آباد برای کفش: در انتخاب کفش دقت کنید، کفش مناسب، کفشی است که قوسهای کف پایتان را حمایت کند و کفی نرم و راحتی داشته باشد. کفش مناسب تا اندازه زیادی فشارهای ناشی از راه رفتن های روزمره را جذب میکند. کفش هایی که به جای بند چسب دارند بخاطر سهولت در استفاده و کاهش تعداد دفعات خم شدن فرد برای باز و بستن بند، بهترند. برای بستن بند کفش خم نشوید و پا را روی یک سطح بلند قرار دهید و یا روی صندلی بنشینید و بند کفش خود را ببندید.
برای درمان آرتروز چه بخوریم
نمک، الکل، قهوه، گوشت قرمز، شیرینی جات و قند و شکر مانع از جذب کلسیم میشود
توصیه مرکز فیزیوتراپی آرامش سعادت آباد این است که استفاده از یک رژیم غذایی مناسب با تامین مواد ضروری به افزایش قدرت تدافعی و افزایش تقویت قدرت ترمیم بدن کمک میکند. لبنیات مانند شیر، ماست، پنیر، خامه، و خانواده کلم مانند کلم بروکلی، برگ کلم، کلم بروکسل، کلم قرمز، کلم چینی و ماهی ساردین و کشمش، حاوی مقادیر بالایی کلسیم هستند، لازم به ذکر است که استفاده از ویتامین C به همراه کلسیم موجب تسکین درد ناشی از آرتروز میشود. در این میان کلم ها علاوه بر دارا بودن کلسیم، حاوی مقادیر زیادی ویتامین C و K و آنتی اکسیدانها هستند.
غذاهای مفید برای آرتروز
همچنین مصرف پتاسیم که در سبزیجات و موز وجود دارد برای جذب کلسیم ضروری است و موجب میشود حالت اسیدی بدن خنثی گردد. مصرف دیگر ویتامین ها همچون ویتامین D و K نیز برای جذب کلسیم در استخوانها ضروری است. از طرفی مصرف بیش از اندازه یکسری مواد مانند نمک، الکل، قهوه، گوشت قرمز، شیرینی جات و قند و شکر مانع از جذب کلسیم میشود. موادی که حاوی آنتی اکسیدان ها هستند با رادیکال های آزاد مبارزه میکنند، رادیکال های آزاد میتوانند موجب تخریب سلول های بدن بشوند. بنا به تجربه ما در مرکز فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد این مواد در مواردی که مفصل دچار تخریب میشود بیشتر شده و زمینه تخریب بیشتر را فراهم میکنند.
میوه هایی که کوچک و قرمز رنگ هستند سرشار از آنتی اکسیدان هستند، میوه هایی همچون توت، انار، گیلاس، آلبالو، شاتوت، همچنین پرتقال، لیمو، کیوی، آناناس و خرما از این دسته اند. ترب و شلغم، فلفل دلمه ای، کاهو، کرفس و سیر نیز آنتی اکسیدان لازم را به بدن میرسانند.
چربی مفید مثل امگا 3 برای کاهش التهاب بدن بسیار مناسب است، لذا بجای استفاده زیاد چربی هایی مثل کره و لبنیات پر چرب، از روغن زیتون، ماهی ساردین، تن و ماکرو استفاده کنید و تا حدامکان مصرف روغن آفتابگردان را کم کنید.
کاهش وزن و آرتروز
کم کردن وزن در هر شرایطی حتی در آرتروز شدید میتواند درد بیمار را تا حد بسیار زیادی کم کند. اضافه وزن با وارد کردن سنگینی بیش از اندازه موجب تسریع در تخریب غضروف مفصلی و ایجاد آرتروز زودرس میشود. موادی که دارای نشاسته هستند مثل نان، برنج، سیب زمینی و تنقلاتی مانند