
علائم فلج بلز معمولاً بهصورت ناگهانی و در عرض ۴۸ تا ۷۲ ساعت ظاهر میشوند. شایعترین علائم شامل افتادگی یک سمت صورت، ناتوانی در بستن کامل چشم، کج شدن لب، ضعف در بالا بردن ابرو، اشکریزش، خشکی چشم، اختلال در چشایی و حساسیت به صدا است. اگر به دنبال آشنایی کامل با علت فلج بلز، علائم، تشخیص، انواع درمانهای فیزیوتراپی و تجربیات بیماران هستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله جامع «فیزیوتراپی فلج بلز» را مطالعه کنید.
در بیشتر بیماران علائم فلج بلز طی چند ساعت تا حداکثر ۳ روز ظاهر میشوند. شروع ناگهانی بیماری یکی از مهمترین ویژگیهای آن است. در بیشتر موارد فقط یک سمت صورت درگیر میشود. البته علائم در هر بیمار تا اندازه زیادی متفاوت است. طوریکه هر یک از بیماران بسته به شدت درگیری علائم خاص خود را دارند. برخی بیشترین مشکل را در لب خود گزارش می کنند برخی بیشتر از عدم وجود حرکات چشم رنج می برند، برخی از حساس شدن بخش هایی از صورت شکایت دارند. دسته ای از مبتلایان به فلج بلز صورت از بالا نرفتن ابروها رنج میبرد و در بیشتر موارد مجموعه ای از موارد یاد شده بیمار فلج بلز را آزار میدهد. مشخصه اصلی فلج بل درگیری یکطرفه عضلات صورت در حدود 72 ساعت اولیه است. البته در موارد بسیار نادر و کمتر از 1 درصد فلج دو طرفه و همزمان سمت چپ و راست صورت اتفاق می افتد. برای مطالعه مقاله درمان فلج بلز روی "درمان فلج بلز؛ از دارو تا فیزیوتراپی و زمان بهبودی" کلیک کنید
خواننده گرامی از طریق این آیدی PhysioFace@ میتوانید تصاویر روند بهبودی بیماران مراجعه کننده به فیزیوتراپی صورت آرامش را مشاهده بفرمایید. برای دربافت مشاوره در واتساپ به شماره 09354462653 پیام ارسال کنید. همچنین برای دریافت نوبت از فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد با شماره 88681746 تماس حاصل بفرمایید.
در فلج بلز معمولاً به دلیل ضعف عضلات اطراف چشم، پلک در سمت درگیر کامل بسته نمیشود و ممکن است چشم بازتر یا خشکتر به نظر برسد. پلک زدن بسیار سخت شده و در بیشتر موارد با سمت دیگر قرینگی ندارد. عدم قرینگی در پلک زدن، هم شامل میزان حرکت بسته شدن چشم است هم شامل سرعت پلک زدن. در این لینک "مقاله فلج بلز چیست" را مطالعه بفرمایید.
یعنی گاهی با وجود اینکه هر دو چشم به یک اندازه بسته می شود اما با سرعت یکسان اتفاق نمی افتد. ضعف در پلک زدن موجب باز ماندن چشم بیمار شده و ممکن است سطح چشم بیمار خشک شود. بسته نشدن کامل پلک یکی از مهمترین علائم فلج بلز است، چون میتواند باعث خشکی قرنیه، سوزش چشم و حتی آسیب سطح چشم شود.
در فیلم فیزیوتراپی فلج بلز زیر توضیحات من -فیزیوتراپیست صادق زراعتکار- درباره فلج بلز را بشنوید:
در فلج بلز گاهی اشک بصورت غیر ارادی سرازیر می شود. این حالت بویژه در حین غذا خوردن تشدید می شود. در مواردی از فلج صورت قدرت ترشح اشک بیمار کم می شود که باید از اشک مصنوعی استفاده کرد. یکی از شکایت های اصلی بیمار فلج بلز که در تصویر زیر میبینید، عدم توانایی بستن کامل پلک بود، بدلیل باز ماندن دائم پلک، سطح چشم دچار خشکی و سوزش می شد که با انجام جلسات منظم فیزیوتراپی در مرکز فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد توانست این توانایی را کسب کند. مقاله " علت فلج بلز" را بخوانید.

در بلز پالسی بالا بردن ابرو با مشکل مواجه است، با وجود تلاش بیمار مبتلا به فلج بلز، در حین بالا بردن ابرو، تنها سمت سالم بالا می رود. همچنین حرکت اخم کردن نیز یا بسیار ضعیف است و یا کلا قابل انجام نیست.
همچنین بیمار قادر نیست بر ناحیه پیشانی خود چین بیاندازد. با بالا بردن ابروها، تنها بخش پیشانی سمت سالم چین و چروک می افتد و سمت مبتلا صاف تر است. در تصویر زیر تلاش یکی از بیماران مراجعه کننده مرکز فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد برای بالا بردن ابروهایش را ملاحظه می کنید. در سمت سالم ابرو به میزان بیشتری بالا رفته است. همچنین پیشانی سمت سالم بیشتر چین خورده است.

در فلج بل لب حالتی افتاده به خود می گیرد و نسبت به سمت دیگر پایین تر است. لب سمت درگیر هنگام خندیدن بصورت کامل باز نمی شود و دهان به سمت سالم کشیده می شود. چین های اطراف بینی قرینگی خود را از دست می دهند، عمق چین های بین بینی و لب بویژه در حین لبخند زدن یکسان نیست.
در تصویر زیر یکی از بیماران مبتلا به فلج بلز مراجعه کننده به کلینیک فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد، در حین تلاش برای نشان دادن دندان ها را مشاهده می کنید. همانطور که متوجه شده اید، در سمت چپ میزان دور شدن لب ها از یکدیگر بیشتر از سمت راست است. همچنین چینی که مابین بینی و لب سمت چپ است عمیق تر از سمت راست است.

فرد مبتلا به فلج بلز ممکن است به خوبی نتواند غذا را با سمت درگیر بخورد و مقداری از غذا در گوشه لپ باقی می ماند. ممکن است بی اختیار آب دهان از گوشه لب جاری شود. در حین انجام حرکاتی مثل بوسیدن یا غنچه کردن لب ها، سمت درگیر جلو نمی آید و دهان بیمار کج میشود.
وقتی فرد مبتلا به فلج بلز می خواهد دندان های خود را نشان دهد، لب های سمت درگیر به خوبی از هم باز نمی شوند لذا در سمت سالم دندان های بیشتری دیده می شود و لب های سمت مبتلا فاصله کمتری با هم دارند. به دلیل وجود ضعف در عضلات مختلف صورت و لب ها برخی بیماران فلج بلز در ادای اصوات دچار مشکل می شوند. گاهی بیماران در تلفظ حروفی مانند “پ” “ف” و “چ” مشکل دارند.
در تصویر زیر یکی از بیماران مراجعه کننده فیزیوتراپی آرامش در را مشاهده می کنید که برای غنچه کردن لب هایش تلاش می کند، اما لب بالا و پایین سمت درگیر قدرت رسیدن به خط وسط را به اندازه کافی ندارند. با دقت بیشتر متوجه می شوید که فاصله لب بالا تا بینی در سمت مبتلا به فلج بلز، به اندازه قابل توجهی بیشتر از سمت دیگر است.

فلج بلز فقط یک بیماری حرکتی نیست. برخی بیماران دچار تغییر حس چشایی، احساس سنگینی، کشیدگی یا غیرطبیعی بودن نیمه صورت، یا احساس سنگینی در نیمه درگیر میشوند. در یک مورد بیماری داشتیم که مزه ها را به کلی احساس نمیکرد، در توضیح این حالت بیمار میگفت برای من طعم غذا مفهوم خود را از دست داده است، طعم غذاهای مختلف با آب آشامیدنی یک مزه دارد. این نکته نشان میدهد عصب فاسیال علاوه بر عملکرد حرکتی، در بخشی از حس چشایی و کنترل ترشح اشک و بزاق نیز نقش دارد و در صورت درگیری علاوه بر نشانه های حرکتی ممکن است از لحاظ حسی نیز بیمار را با مشکل مواجه کند. برای مطالعه مقاله "تشخیص فلج بلز" کلیک کنید.
فرد مبتلا به فلج بلز از برخی حالات غیر عادی در گوش خود ممکن است شکایت داشته باشد که شامل:
در فلج بلز، هایپراکوزیس به معنی حساسیت غیرعادی به صداهای معمولی است. این وضعیت به دلیل درگیر شدن عصب صورت و فلج شدن عضله رکابی (استاپدیوس) در گوش میانی ایجاد میشود. در نتیجه، صداها برای فرد بیمار بسیار بلند و آزاردهنده به نظر میرسند. عصب فاسیال یک عضله بسیار ظریفی بنام عضله استاپیوس یا عضله رکابی را در گوش میانی عصب دهی میکند که وظیفه اش کاهش حساسیت گوش به صداهای بلند است. در بیمارانی که دچار فلج بل هستند گاهی بدلیل عمل نکردن این عضله، شنیدن صداهای محیط بسیار آزاردهنده میشوند. بیمار صداها را بیش از آنچه که واقعا هست و دیگران می شوند احساس می کند و صدای موزیک آزارش می دهد. دسته ای از بیماران از وزوز در گوش خود رنج می برند. صدایی مانند سوت کشیدن بصورت مدام در گوش خود دارند و برخی دیگر از بیماران از شنیدن صدای زنگ رنج می برند.
برخی علائم ممکن است شبیه سکته مغزی باشند. اگر علاوه بر افتادگی صورت، ضعف دست و پا، اختلال گفتار، دوبینی یا سرگیجه وجود داشته باشد، باید بصورت اورژانسی معاینه انجام شود.
اولین علامت معمولاً افتادگی ناگهانی یک سمت صورت و ضعف در بستن چشم یا لبخند زدن است.
در برخی بیماران درد پشت گوش یا اطراف فک قبل از شروع ضعف عضلات دیده میشود.
بله. به دلیل ضعف در بستن پلک، سطح چشم ممکن است خشک و تحریک شود.
بله. چون عصب صورت بخشی از حس چشایی زبان را کنترل میکند.
معمولاً علائم طی ۴۸ تا ۷۲ ساعت کامل میشوند و بعد وارد مرحله تثبیت میشوند.
در مقاله بعدی درباره "فیزیوتراپی فلج بلز؛ مؤثرترین روش بازگشت حرکات صورت" بیشتر توضیح می دهیم.
توضیحات من -فیزیوتراپیست صادق زراعتکار- درباره علائم فلج بل در فیلم فیزیوتراپی زیر