٨٨٦٨١٧٤٦-٨٨٦٨٠٩٣٨

ContactUs@Physioaramesh.ir

اولتراسوند

۸ آبان, ۱۳۹۴ - فیزیوتراپیست صادق زراعتکار - در دسته روش های درمانی

بدون دیدگاه

اولتراسوند درمانی در فیزیوتراپی روشی برای تحریک بافت های زیر سطح پوست با استفاده از امواج مافوق صوت دارای فرکانس بسیار بالاست (فرکانسی بین ۵۰۰۰۰۰ تا ۵۰۰۰۰۰۰ هرتز). این امواج از نوسانهای مکانیکی با فرکانس بسیار بالا ایجاد می شوند، و از آنجاییکه ورای دامنه شنوایی انسان قرار می گیرند اولتراسوند نامیده میشوند.

مکانیسم اثر گذاری:

افزایش میزان انتشار یونی

افزایش حرارت

افزایش گردش خون

افزایش انعطاف پذیری

کاهش خشکی مفصلی

با ورود ارتعاشات صوتی به بدن، این ارتعاشات به حرکت موجود در مولکولها افزوده میشود و در جایی که با ماهیت فرکانسی بعضی از حرکات مولکولی همسان باشد، انرژی آن ها به انرژی مولکولی اضافه میشود. استفاده از اولتراسوند در بافت با افزایش حرکت فسفولیپید ها و پروتئینهای تشکیل دهنده غشا، موجب افزایش میزان انتشار یونی روی دیواره غشای سلولی میشود. با جذب انرژی اولتراسوند در بافت، ذرات حول محورشان نوسان میکنند، نوسان ایجاد شده به انرژی گرمایی تبدیل شده و افزایش حرارت، باعث افزایش گردش خون میشود. گرم شدن ساختارهای فیبری مانند کپسول مفصلی، رباط ها، تاندونها و بافت اسکار متعاقب جراحی موجب افزایش انعطاف پذیری این ساختارها شده و خشکی مفصلی را کاهش میدهد. بیشترین میزان جذب این موج در بافت نرم در عمق ۲ تا ۵ سانتی متر اتفاق می افتد، سهم بافت همبند، رباط ها یا لیگامانها، تاندونها و عضلات، و بافت فاشیا در جذب این موج بیشتر از دیگر بافتهاست، بر همین اساس اولتراسوند در آسیبهای مربوط به این بافتها کاربرد زیادی دارد.

اثرات اولتراسوند:

اولتراسوند درمانی
اولتراسوند درمانی

اثرات اولتراسوند در درمان فیزیوتراپی به دو نوع کلی تقسیم بندی می شود، اثرات حرارتی و غیر حرارتی (یا مکانیکی). اثرات حرارتی اولتراسوند بخاطر جذب امواج صوتی، و اثرات غیر حرارتی آن، توسط حفره سازی یا کاویتاسیون، میکرواستریمینگ (microstreaming) و آکوستیک استریمینگ (acoustic streaming) ایجاد میشود.

اثرات حرارتی اولتراسوند:

اثرات عمقی اولتراسوند و گرم کردن بافت کلاژن از امتیازات این امواج محسوب میشود. از سویی کاهش میزان درد، کاهش اسپاسم عضلانی و تسریع در فرایند ترمیم بافتی و همچنین افزایش سرعت هدایت اعصاب حسی و حرکتی از دیگر اثرات درمانی آن است.

اثرات غیر حرارتی اولتراسوند:

تولید بیشتر فاکتور رشد توسط ماکروفاژها

امواج اولتراسوند حبابهایی را در بافت تشکیل میدهند، در مایع اطراف این حبابها یک حرکت یکسویه موضعی ایجاد میشود، این حرکات ظریف در اطراف مایع سلولی جریانی بسیار ظریف تولید کرده که microstreaming  نامیده میشود. microstreaming بر روی غشای سلول استرس وارد کرده و نفوذپذیری آن را افزایش میدهد، تغییر نفوذ یونی با افزایش ترشح سلولی و افزایش جذب کلسیم موجب تولید بیشتر فاکتور رشد توسط ماکروفاژها شده، که خود عاملی برای افزایش سرعت ترمیم است. میکروماساژ ایجاد شده در حین کاربرد اولتراسوند در کاهش ادم بافتی موثر است.

کاربرد های درمانی اولتراسوند:

اولتراسوند فیزیوتراپی
اولتراسوند فیزیوتراپی

اسپاسم عضلانی، صدمات بافت نرم از جمله اسپرین و استرین (یا همان رگ به رگ شدن)، التهاب تاندونی، التهاب مفاصل، سندروم گیر افتادگی شانه، بورسیت، آرتریت روماتویید، استئوآرتریت، بافت جوشگاه یا اسکار ناشی از عمل جراحی، شکستگی های استخوانی،چسبندگی کپسول مفصلی، جلوگیری از چسبندگی های بافتی پس از عمل جراحی، افزایش قابلیت انعطاف پذیری بافت، هدایت داروهای خاص از راه پوست به بدن (فونوفورزیس)، کاهش ورم و … از جمله کاربرد های درمانی این امواج است.

 موارد منع استفاده اولتراسوند:

گذشته از خطرات ناشی از استفاده خودسرانه و یا بکارگیری غلط اولتراسوند، تا به حال مدرکی دال بر آسیب مستقیم ناشی از درمان با اولتراسوند گزارش نشده است. با این وجود عدم استفاده از آن در موارد زیر توصیه شده است:

۱- بافتهایی که سرعت تکثیر بالایی دارند، از جمله بافتهای نئوپلاستیک، رحم زنان باردار، صفحات رشد یا اپی فیزیال

مدرکی دال بر آسیب مستقیم ناشی از درمان با اولتراسوند گزارش نشده است

۲- مشکلات عروقی، مانند آترواسکلروز، بافتهای در حال خونریزی مثل هماتوم ها، همارتروز یا هموفیلی غیر قابل کنترل و بافتهایی که دچار ایسکیمی شدید هستند.

۳- مناطقی از بدن که کمتر از شش ماه از رادیوتراپی آن میگذرد.

۴- برخی مشکلات عصبی، همچون اسپاینابیفیدا، پس از لامینکتومی، و برخی بافتهای عصبی مثل عصب واگ در بیماران قلبی.

۵- کره چشم، غدد مترشحه، روی ایمپلنتها یا وسایل فلزی که در بدن کار گذاشته می شود، و مناطق دارای بی حسی.

 با سپاس از همراهی شما خوانندگان محترم و همکاران ما در کلینیک فیزیوتراپی آرامش سعادت آباد برای گردآوری مطالب مفید درجهت ارتقای سطح دانش و سلامت جامعه  

فیزیوتراپیست صادق زراعتکار

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *