٨٨٦٨١٧٤٦-٨٨٦٨٠٩٣٨

ContactUs@Physioaramesh.ir

درمان درد مفصل فک

علت درد مفصل فکی گیجگاهی

۱۷ دی, ۱۳۹۶ - فیزیوتراپیست صادق زراعتکار - در دسته فیزیوتراپی فک و صورت, مفصل گیجگاهی-فک تحتانی

بدون دیدگاه

اختلالات مفصل فکی گیجگاهی مجموعه وسیعی از مشکلات این مفصل و ساختارهای آناتومیکی مرتبط با آن را در برمیگیرد. این مشکلات میتوانند داخل مفصلی باشند همچون التهابات داخل مفصلی، تغییرات تخریبی در آن، و یا خارج مفصلی باشند همچون ایمبالانس ها یا فعالیتهای افزایش یافته عضلاتی همچون عضلات جونده و همچنین عضلات گردنی.

بر اساس ارزیابی های ما بر روی بیمارانی که از درد مفصل فکی گیجگاهی شکایت داشته اند ارتباط بسیار نزدیکی بین بهم ریختگی های وضعیت بدنی بویژه در ستون فقرات گردن و مفصل فک وجود دارد.

بیماران بسیاری با مشکلات مختلف مفصل فک برای درمان به فیزیوتراپی آرامش مراجعه میکنند. ارزیابی های ما بر روی این بیماران نشان میدهد در آن دسته از افرادیکه به دردهای فک دچارند، اختلالاتی در بخشهای دیگر بدن وجود دارد که در حین درمان باید به آنها توجه ویژه ای کرد.

برای رسیدن به بهترین نتیجه درمانی جدا از بررسی دقیق مفصل فک یا TMJ و سنجش حرکات آن باید ارزیابی کاملی از مفاصل دیگر بدن به عمل آورد. جمجمه از استخوانهای متعددی تشکیل شده که نحوه قرارگیری آنها نسبت بهم در درگیری های TMJ اهمیت فراوانی دارد. از طرفی قرارگیری مهره های گردنی نیز میتواند اثر مشابهی بر روی این مفصل داشته باشد. برخی از بیماران با وجود درمانهای طولانی بر روی  مفصل فکی گیجگاهی همچنان از دردها و مشکلات آن رنج میبرند، این مسئله ناشی از آن است که درمان آنها تنها روی ساختار فک متمرکز بوده و دیگر بافتهای سر و صورت و گردن به خوبی ارزیابی نشده اند.

علل داخل مفصلی درد فک:

التهاب

معمولا بدنبال ضربات مستقیم به چانه و یا شقیقه بوجود می آید. برخی ضربات غیر مستقیم مانند پرتاب شدن ناگهانی سر به جلو در تصادفات که به آن wiplash injury گفته میشود، یا دندان قروچه یا فشردن دندانها بر روی هم و جویدن لقمه های سفت میتواند زمینه ساز التهاب باشد. 

التهاب ساینویوم

در صورت التهاب کپسول مفصلی، بیمار در حین استراحت هم درد دارد و میزان باز کردن دهانش کم شده و در انتهای باز کردن دهان نیز احساس درد و ناراحتی میکند.

التهاب در بافت رترودیسک

بخش انتهایی دیسک بین مفصلی یک حالت کشسانی دارد که با عملکرد فنر مانند خود موجب عقب کشیدن دیسک میشود و از گیر کردن دیسک بین مفصلی جلوگیری میکند. این بافت بدلیل دارا بودن اعصاب و عروق فراوان بسیار حساس است و در صورت ملتهب شدن شدیدا دردناک میشود و موجب انحراف فک به سمت مقابل میشود.دیسک مفصل فک

تخریب درون مفصلی

تغییرات داخل مفصلی که بدنبال ضربات مستقیم به چانه و شقیقه بیمار وارد میشود، افتادن، دندان قروچه های طولانی مدت، جویدن لقمه های بزرگ و یا سفت، باز بودن طولانی دهان و… میتواند موجب تخریب مفصل شود.

بیرون زدگی برگشت پذیر دیسک

دیسک ممکن است از جهات مختلف بیرون بزند البته اغلب مواقع بیرون زدگی دیسک به سمت جلوی مفصل است. در برخی از افراد بدلایل مختلف از جمله سفتی های غیر عادی عضلات صورت در حین باز کردن و یا بستن دهان و گاهی در هر دو حالت با ایجاد یک صدا دیسک جا می افتد که ممکن است دردناک و یا بدون درد باشد. در این موارد بیمار صدای مفصل خود را کاملا احساس میکند که حالتی مانند کلیک کردن دارد.

بیرون زدگی دیسک مفصل فک

بیرون زدگی برگشت ناپذیر دیسک

حالت شدیدتر اختلال دیسک مفصلی زمانی است که دیسک پس از بیرون زدگی به جای مناسب خود برنگردد. این حالت بسیار دردناک است و با قفل کردن فک میزان باز شدن دهان را کم میکند. دهان کج باز شده و به سمت گرفتار منحرف میشود. این حالت بدون صدا دادن اتفاق می افتد ولی ممکن است بیمار از صدایی در هنگام قفل شدن مفصل شکایت کند.

آرتروز

این حالت در عکس رادیوگرافی و با تغییراتی در سر استخوان فک پایین مشخص میشود. بررسی MRI نیز جزییات بیشتری از وضعیت مفصل را نشان میدهد. MRI در حالت دهان باز و بسته وضعیت سر استخوان فک و دیسک را در ابتدا و انتهای حرکت مشخص میکند. در آرتروز ممکن است صداهای اضافی نیز شنیده شود. معمولا آرتروز فک در سنین ۵۰ سالگی به بعد ایجاد میشود ولی در سنین کمتر بدنبال ضربات وارده به آن نیز بوجود می آید.

آرتروز مفصل فک

بیماریهای التهابی

بیماریهایی همچون آرتریت روماتوئید، اسپوندیلیت آنکیلوزان، آرتریت عفونی، سندروم رایتر و نقرس نیز میتوانند فک را متاثر بکنند.

تحرک بیش از حد

در برخی بیماران به دلایلی همچون شلی رباط ها یا ضعف شدید عضلات صورت حرکت سر استخوان فک پایینی، همراه دیسک به سمت جلو زیادتر از حد معمول است. این امر منجر به انحراف  مفصل فکی گیجگاهی به سمت سالم میشود. معمولا صدای کلیک از آن شنیده میشود که ممکن است دردناک و یا بدون درد باشد. حرکت بیش از حد ممکن است مربوط به بافت همبند مثلا در بیماریهایی مثل سندروم مارفان یا سندروم داون و فلج مغزی باشد.

تحرک بیش از حد در طولانی مدت میتواند سبب تخریب و یا تغییر شکل دیسک مفصلی شود. اختلال در تحرک دیسک منجر به گیر کردن فک در حین بستن دهان شده که به این وضعیت قفل شدگی در باز شدن یا open lock میگویند. این حالت در باز شدنهای بیش از اندازه بدلیل خمیازه کشیدن، آواز خواندن و یا باز ماندن دهان در کار دندانپزشکی ایجاد میشود.

علل خارج مفصلی درد فک:

تریسموس

یا قفل شدن مفصل فکی گیجگاهی در بیشتر موارد در اثر اسپاسم و سفتی عضلات پیرامون آن ایجاد شده و منجر به درد و محدودیت در حرکاتش میشود. این حالت اغلب در عضلات جونده صورت رخ میدهد. عوامل مساعد کننده تریسموس شامل درمانهای طولانی دندانپزشکی، استرس، دندان قروچه و بهم ریختگی فرم بدن است.

بد راستایی در ستون فقرات گردن

یکی از دلایل رایج درد و ناراحتی در مفصل بوده که در بیشتر موارد در معاینات به آن توجهی نمیشود. وجود اتصالات عضلانی که از سمتی به گردن و از انتهای دیگر خود به فک میچسبند موجب میشود، در افرادیکه سرشان به جلو آمده، سر استخوان فک به عقب برود و به بافتهای پشت مفصل تحت فشار زیاد قرار بگیرند که هم موجب ورم، درد و تخریب تدریجی دیسک میشود.

وضعیت غلط مفصل فک

تاندونیت عضله تمپورالیس

این حالت بویژه در بیمارانی که دندان قروچه های طولانی مدت دارند دیده میشود. در این حالت در لمس این عضله درد و حساسیت وجود دارد. همچنین در لمس تاندون تمپورالیس نیز درد دارد.

شکستگی

شکستگی اغلب در محل سمفیزیس مندیبولار یا گردن کوندیلار اتفاق می افتد. در بیشتر موارد شکستگی سمفیزیس همراه با در رفتگی یک یا هر دو فک اتفاق می افتد که در اثر برخورد چانه در اثر زمین خوردن یا ضربه مستقیم بوجود می آید. پس از شکستگی باید درمان جراحی  انجام شود. پس از گذشت یک تا دو هفته از جراحی باید فیزیوتراپی تخصصی جهت بازیابی حرکات انجام شود تا مفصل خشک نشود. 

در مقالات آینده درباره روشهای درمانی اختصاصی فیزیوتراپی آرامش در مشکلات فک و صورت بحث خواهیم کرد.

 

با توجه به سواستفاده برخی از نام و شعار فیزیوتراپی آرامش، به شما توصیه میکنیم بر روی این خط کلیلک کنید و مطلب مربوطه را مطالعه بفرمایید تا از پیامدهای ناخواسته این سواستفاده ایمن باشید.

فیزیوتراپیست صادق زراعتکار

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *