٨٨٦٨١٧٤٦-٨٨٦٨٠٩٣٨

ContactUs@Physioaramesh.ir

پیشگیری و درمان آرتروز

۹ بهمن, ۱۳۹۴ - فیزیوتراپیست صادق زراعتکار - در دسته بیماری ها, مطالب آموزشی

بدون دیدگاه

پیشگیری و درمان آرتروز

در مبحث قبلی درباره تعریف آرتروز و علل ایجاد کننده آن بحث کردیم. در این مبحث نکات عملی برای به حداقل رساندن مشکلات ناشی از آرتروز را بررسی میکنیم. باید توجه داشت که با اتخاذ تدابیری میتوان از سرعت پیشرفت این بیماری کاست و کیفیت زندگی بیمار را افزایش داد. در ادامه به معرفی این راهکار ها خواهیم پرداخت.

اصلاح روش زندگی، تغذیه صحیح، فعالیت ورزشی، کم کردن وزن، فیزیوتراپی، استفاده از وسایل کمکی، دارو و عمل جراحی راههای مقابله با آرتروز هستند.

اصلاح روش زندگی

اصلاح سبک زندگی و فعال بودن در طی روز و در عین حال داشتن زمان کافی برای استراحت، نقش بسزایی در کاهش فشار وارده به مفاصل بدن دارد و تا حدود زیادی میتواند موجب تخفیف درد مبتلایان به آرتروز شده و در افراد عادی، ابتلا به آرتروز را به تعویق بیاندازد. لطفا به این نکات توجه نمایید:

فعالیتهای بدنی خود را کاهش دهید و از انجام کارهای سنگین دوری کنید، بدن ما میتواند آسیب ناشی از فشارهای روزمره را بازسازی کند اما گاهی فشارهایی که در طی روز به بدن وارد میشود تا اندازه ای سنگین است که بدن قادر به بازسازی نیست، لذا باید زمانی را به استراحت اختصاص داد تا این بازسازی انجام شود.

تا آنجا که میتوانید از بالا و پایین آمدن از پله دوری کنید

برای نمونه بهتر است کارهای خانه را پشت سرهم انجام ندهید، تقسیم کارهای منزل به چند بخش و پرداختن به آنها در نوبتهای جداگانه میتواند موجب کاهش فشار به بدن شما شده و از میزان رفت و آمد در محیط خانه کم کند. بدین ترتیب مابین فعالیتها، زمانی برای استراحت اختصاص می یابد و همانطور که اشاره شد فشارهای وارده به بدن در حین استراحت جبران میشوند. اگر مدت زمان زیادی را باید در آشپزخانه بگذرانید بهتر است کارهای آشپزخانه را روی یک صندلی و در حالت نشسته انجام دهید. داشتن لیست خرید کمک میکند مراجعاتتان برای خرید کردن کمتر شده و فشار کمتری به بدنتان وارد آید.

استفاده مکرر از پله میتواند در دراز مدت موجب تخریب سطوح مفصلی بخصوص در مفصل زانو و ران شما گردد، بنابراین تا آنجا که میتوانید از بالا و پایین آمدن از پله دوری کنید.

چنانچه به زانو درد مبتلا هستید و مجبور به استفاده از پله هستید بهتر است برای بالا رفتن ابتدا پای سالم را بالا بگذارید و برای پایین آمدن از پله، اول پای دردناک را پایین بیاورید. گرفتن نرده های کنار پلکان موجب کاهش فشار وارده به زانوهایتان میشود. اگر این روش استفاده از پله هم دردناک است بهتر است پله ها را از پهلو بالا و پایین بروید.

بهترین حالت نشستن

فاصله تا میز کار نباید به قدری زیاد باشد که فرد برای رسیدن به میز مجبور به خم کردن ستون فقرات خود بشود

وضعیت دو زانو و چهار زانو حتی برای افرادی که زانوهای سالمی دارند توصیه نمیشود، اگر زانو درد دارید به هیچ وجه در این دو وضعیت ننشینید. در این حالت کشکک شما به استخوان زیرین خود به شدت فشرده شده و به مرور زمان زمینه تخریب غضروف مفصلی را فراهم میکند. خم کردن زیاد زانوها در افرادی که زمان زیادی روی صندلی مینشینند مناسب نیست و در این وضعیت باید از میزان خم شدن زانو کم کرد.

اگر مدت زمان نشستن طولانی است باید در فواصلی از صندلی بلند شد تا تغذیه مفصل با مشکل مواجه نشود. نشستن بر روی صندلی هایی که برای دست ها تکیه گاه دارند موجب کم شدن سنگینی بر روی ستون فقرات میشود و برای کسانی که در این مفاصل خود ناراحتی دارند مناسب است. در محل کار یا هنگام کار با رایانه، فاصله تا میز کار نباید به قدری زیاد باشد که فرد برای رسیدن به میز مجبور به خم کردن ستون فقرات خود بشود. بهتر است گودی کمر با قرار دادن یک بالش کوچک پر شود تا فشار کمتری به کمرتان وارد آید. برای مطالعه جزییات بیشتر به مقاله نشستن صحیح مراجعه بفرمایید.

خوابیدن صحیح

بهترین حالت برای خوابیدن وضعیت طاق باز است

خوابیدن در وضعیت دمر، موجب وارد آمدن فشار زیاد به ستون فقرات شما میشود. بهترین حالت برای خوابیدن وضعیت طاق باز است، در حالیکه یک بالش سفت زیر زانوهایتان قرار داده شود، در این حالت فشار کمتری به ستون فقرات کمری شما وارد می آید.

اگر روی پهلوهایتان میخوابید، بین پاها یک بالش قرار دهید. جایی که برای استراحت انتخاب میکنید نباید خیلی سفت و یا خیلی نرم باشد. خوابیدن در جای بسیار نرم، موجب میشود بدن در بستر نرم فرو رفته و قوس های مهره ای شما بهم بریزد. بستر سفت نیز باعث وارد آمدن فشار زیاد به مفاصل میشود و توصیه نمیشود، بویژه در سنین بالا بستر سفت شانس ایجاد زخم بستر را افزایش میدهد.

افرادی که عادت دارند هنگام خوابیدن، دست هایشان را بالای سر خود قرار دهند، فشار زیادی را به کتف خود وارد میکنند، ضمن اینکه این وضعیت موجب بهم ریختن قوس های ستون فقرات نیز میشود.

اگر در ستون فقرات خود ناراحتی دارید، به یکباره از بستر بلند نشوید و این کار را به شکل مجزا انجام دهید، یعنی پس از بیدار شدن، اول روی یک پهلو بچرخید، با آرنج زیرین خود تنه را از تخت جدا کنید و سپس با فشاری که به کف دست وارد میکنید کاملا برخیزید، بعد پاهای خود را بچرخانید تا از تخت خارج شوند و با کمی تاخیر و با فشاری که با کف دستها به تخت وارد میکنید بایستید.

اکثر بیماران مبتلا به درد کمر، سابقه ای از بلند کردن یک جسم سنگین را به یاد دارند

از بلند کردن اجسام سنگین اجتناب کنید، اکثر بیماران مبتلا به درد کمر، سابقه ای از بلند کردن یک جسم سنگین را به یاد دارند. این عمل باعث وارد آمدن فشار زیاد به ستون فقرات میشود و برای افرادی که کمر درد ندارند نیز نامناسب است. اما در مواقعی که مجبور به بلند کردن جسمی از روی زمین هستید، باید علاوه بر خم کردن کمر، مقداری زانوی خود را نیز خم کنید تا فشار کمتری به هر دو مفصل وارد شود.

برای اینکه باز هم فشار کمتری به بدن وارد شود میتوان ابتدا روی یک صندلی نشست و پس از برداشتن جسم از صندلی بلند شد. برای جابجا کردن وسایل سعی کنید تا حد امکان شی را به بدنتان بچسبانید. هر چه فاصله جسمی که حمل میکنید از بدن بیشتر باشد فشار بیشتری به مفاصل وارد میشود.

هنگام سوار شدن به خودرو ابتدا روی صندلی بنشینید و سپس پاهای خود را به داخل بیاورید، برای خارج شدن از خودرو نیز ابتدا پاها را خارج کنید و سپس به آرامی بیرون بیایید.

در انتخاب کفش دقت کنید، کفش مناسب، کفشی است که قوسهای کف پایتان را حمایت کند و کفی نرم و راحتی داشته باشد. کفش مناسب تا اندازه زیادی فشارهای ناشی از راه رفتن های روزمره را جذب میکند. کفشهایی که به جای بند چسب دارند بخاطر سهولت در استفاده و کاهش تعداد دفعات خم شدن فرد برای باز و بستن بند، بهترند.

تغذیه مناسب

نمک، الکل، قهوه، گوشت قرمز، شیرینی جات و قند و شکر مانع از جذب کلسیم میشود

استفاده از یک رژیم غذایی مناسب با تامین مواد ضروری به افزایش قدرت تدافعی و افزایش تقویت قدرت ترمیم بدن کمک میکند. لبنیات مانند شیر، ماست، پنیر، خامه، و خانواده کلم مانند کلم بروکلی، برگ کلم، کلم بروکسل، کلم قرمز، کلم چینی و ماهی ساردین و کشمش، حاوی مقادیر بالایی کلسیم هستند، لازم به ذکر است که استفاده از ویتامین C به همراه کلسیم موجب تسکین درد ناشی از آرتروز میشود. در این میان کلم ها علاوه بر دارا بودن کلسیم، حاوی مقادیر زیادی ویتامین C و K  و آنتی اکسیدانها هستند.

همچنین مصرف پتاسیم که در سبزیجات و موز وجود دارد برای جذب کلسیم ضروری است، و موجب میشود حالت اسیدی بدن خنثی گردد. مصرف دیگر ویتامینها همچون ویتامین D و K نیز برای جذب کلسیم در استخوانها ضروری است. از طرفی مصرف بیش از اندازه یکسری مواد مانند نمک، الکل، قهوه، گوشت قرمز، شیرینی جات و قند و شکر مانع از جذب کلسیم میشود. موادی که حاوی آنتی اکسیدانها هستند با رادیکالهای آزاد مبارزه میکنند، رادیکالهای آزاد میتوانند موجب تخریب سلولهای بدن بشوند. این مواد در مواردی که مفصل دچار تخریب میشود بیشتر شده و زمینه تخریب بیشتر را فراهم میکنند.

میوه هایی که کوچک و قرمز رنگ هستند سرشار از آنتی اکسیدانها هستند، میوه هایی همچون توت، انار، گیلاس، آلبالو، شاتوت، همچنین پرتقال، لیمو، کیوی، آناناس و خرما از این دسته اند. ترب و شلغم، فلفل دلمه ای، کاهو، کرفس و سیر نیز آنتی اکسیدان لازم را به بدن میرسانند.

چربیهای مفید مثل امگا ۳ برای کاهش التهاب بدن بسیار مناسب اند، لذا بجای استفاده زیاد چربی هایی مثل کره و لبنیات پر چرب، از روغن زیتون، ماهی ساردین، تن و ماکرو استفاده کنید و تا حدامکان مصرف روغن آفتابگردان را کم کنید.

کاهش وزن

کم کردن وزن در هر شرایطی حتی در آرتروز شدید میتواند درد بیمار را تا حد بسیار زیادی کم کند. اضافه وزن با وارد کردن سنگینی بیش از اندازه موجب تسریع در تخریب غضروفهای مفصلی و ایجاد آرتروز زودرس میشود. موادی که دارای نشاسته هستند مثل نان، برنج، سیب زمینی و تنقلاتی مانند چیپس و پفک که روغن بسیار زیادی دارند به سادگی باعث اضافه وزن میشوند. خوردن آجیل فراوان هم کالری زیادی به بدنتان وارد می کند که باعث افزایش وزن میشود.

فیزیوتراپی

جهت دستیابی به آدرس و تلفن فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد، به برگه تماس با ما مراجعه بفرمایید

فیزیوتراپی بدون عارضه ترین روش برای پیشگیری و کاهش درد ناشی از بیماری آرتروز است.

انواع جریان های الکتریکی که برای کاهش درد و افزایش حرکت در مفاصل بیمار به کار میرود، موجب بهبود عملکرد و افزایش انعطاف عضلات میشود. امواج مافوق صوت میتوانند به فرآیند ترمیم بافتی کمک کنند. استفاده از لیزر نیز با کاهش التهاب و بهبود عملکرد سلول ها روند ترمیم را تسریع میکنند. بخصوص لیزر پرتوان با اشعه قدرتمند خود میتواند به عمق مفصل نفوذ کرده و موجب ترمیم سطح مفصل شود. درمان های دستی که توسط فیزوتراپیست انجام میشوند کمک شایانی به وضعیت بیماران میکند. تمرینات و ورزشهایی که فیزیوتراپیست برای مفصل مبتلای شما تجویز میکند موجب تقویت عضلات کلیدی اطراف آن مفصل شده و خاصیت انعطاف پذیری طبیعی بافتهای نرم پیرامون مفصل را فراهم میکند. برای بهره مندی از مشاوره در مورد این بیماری و همچنین جهت دستیابی به آدرس و تلفن فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد، به برگه تماس با ما مراجعه بفرمایید.

وسایل کمکی

وسایل کمکی متفاوتی مانند بریس، عصا و کفی های مناسب به کاهش فشار وارده به مفاصل آسیب دیده کمک میکند. درباره مناسبترین وسیله کمکی که میتواند به مفصل تان کمک کند از فیزیوتراپیست خود سوال کنید.

درمان دارویی

عوارض جانبی این داروها عامل اصلی محدودیت مصرف آنهاست.

استامینوفن: این دارو نسبت دیگر مسکن های رایج عوارض جانبی کمتری دارد و اگر از درد در مفاصل خود رنج میبرید میتوانید روزانه در ۴ نوبت این دارو را استفاده کنید. کدئین موجود در استامینوفن میتواند مشکلاتی همچون یبوست را بهمراه داشته باشد.

داروهای ضد التهاب: این داروها التهاب را کاهش داده و از درد مفصل میکاهند. نمونه هایی از این داروها ایندومتاسین، بروفن، سلکوکسیب، دیکلوفناک، ناپروکسن، مفنامیک اسید، پیروکسیکام و ملوکسیکام هستند. التهاب در بدن در اثر ترشح پروستاگلاندین ها ایجاد میشود، داروهای ذکر شده با مهار کردن آنزیمی تحت عنوان سیکلواکسیژناز مانع تولید پروستاگلاندین شده و از این طریق التهاب را میکاهند.

عوارض جانبی این داروها عامل اصلی محدودیت مصرف آنهاست. خونریزی و درد معده بویژه در بیماران مسن تر از جمله عوارض جانبی این داروهاست که در بیمارانی که پیشینه ای از زخم معده یا اثنی عشر دارند، بیماران مبتلا به فشارخون بالا و ناراحتی های قلبی اکیدا تحت نظر پزشک معالج به مصرف این داروها بپردازند.

غضروف سازها: مانند  گلوکزآمین و کندرویتین سولفات از مهمترین نمونه های این داروها هستند. هرچند موثر بودن این داروها نیاز به مطالعات بیشتری دارد و نظرات ضد و نقیضی درباره اثرات آن وجود دارد.

عمل جراحی

اگر اقدامات درمانی که تا بدین جا بحث شد بدون نتیجه بماند، و بیمار از درد فراوان رنج ببرد تا جاییکه فعالیت های ساده روزانه وی با مشکل مواجه شود، احتمالا بیمار کاندید یکی از انواع جراحی هایی است که در ادامه با آنها بیشتر آشنا میشویم.

استئوتومی: در این نوع از جراحی با برش خاصی قطعه ای از استخوان بریده شده و در موقعیت جدید قرار قرار داده میشود و سپس با پیچ و پلاک فیکس میشود. با این کار راستای مفصل اصلاح میشود، این جراحی برای مفاصلی که آرتروز شدید ندارند مناسب است و بیشتر در مفاصل لگن و زانو کاربرد دارد.

تعویض مفصل: اگر میزان ساییدگی مفصل زیاد باشد و مشکلاتی مانند ناتوانایی در انجام کارهای روزمره برای بیمار ایجاد کرده باشد یکی از راههای درمانی تعویض مفصل است. تعویض مفصل زانو و تعویض مفصل لگن رایج بوده و در غالب اوقات موفقیت آمیز است. پزشک جراح وضعیت بیمار را بررسی میکند و در صورت نیاز قبل از عمل جراحی یک دوره فیزیوتراپی برای بیمار تجویز میکند تا شرایط بیمار برای تعویض مفصل فراهم شود. مسئله بسیار مهمی که در تصمیم گیری پزشک در تعویض مفصل بیمار نقش دارد اینست که بیمار پس از عمل جراحی توان بازگشت به فعالیت های قبل از عمل را دارا باشد.

فیوژن: به معنای خارج کردن کامل غضروف باقی مانده در بین مفصلی است که به آرتروز دچار شده است. پس از خارج کردن باقی مانده غضروف، استخوانهایی که در مفصل تلاقی میکنند توسط پیچ و پلاک بهم بسته میشوند. مزیت این روش کاهش قابل توجه درد و عدم مزیت آن، از دست رفتن کامل حرکت است. البته امروزه از این روش کمتر استفاده میشود.

آرتروسکوپی: در مواردی که شدت ساییدگی زیاد نباشد با این عمل می توان بافتهای تخریب شده را از مفصل خارج کرد و درد بیمار را کاهش داد.

فیزیوتراپیست صادق زراعتکار

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *